HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK

Bu makale 30-11--0001 00:00 eklenmiş ve 1453 kez görüntülenmiştir.
Murat TAŞ

Yargı sisteminin sürekli olarak karşılaştıðı sorunlar, birçözüm üretme sürecini gerekli kılmaktadır. Yargının karşılaştıðı temel sorun,yargılama sürecinin gerektiði gibi verimli ve etkili işleyememesidir. Yani,yargıya intikal eden davaların makul bir süre içinde çözülememiş olması, adilyargılanma hakkının bir unsuru olan makul sürede yargılanma hakkının bir ihlaliolarak ortaya çıkmaktadır. Davaların süresindeki uzunluða paralel olarakyargılama giderlerindeki artış, dava sürecinin hasımlı yapısı ve bu sürecinbelirsiz ve karmaşık olması dava yoluna alternatif olacak çözüm arayışlarınıgündeme getirmektedir.

 

Ülkemizde bu yönde bir adım atılmış ve 03.06.2008 tarihindeBaşbakanlık tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlıðı’na sunulmuş olanve halen Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu’nda, “Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk KanunTasarısı”

1/603 sayı ile beklemektedir. “Alternatif Uyuşmazlık Çözümü” uygulamasının hayat bulmadıðıülkelerde olduðu gibi ülkemizde de bu konuya olumsuz bir yaklaşım sözkonusudur. Bu yaklaşımın temel nedeni ise avukat olmayanların da arabuluculukyapabilmesi ve yargı dışında bir çözüm arayışının yaygın hale gelerekavukatlara olan gereksinimin azalacaðı yönünde bir algılayış ve arabuluculuðunyargının yerini alacak olmasına inanılmasıdır. Böyle bir endişenin var olmasıbu sürecin tıkanmasına sebep olmakta ve sorunlar gittikçe büyümektedir.

 

Bu sorunların çözülmesi için, öncelikle var olan buendişelerin ortadan kaldırılması ve bu konuda yargıçların ve avukatlarınbilgilendirilmesi gerekmektedir. Yargıçların ve avukatların arabuluculuksürecinin yargılama sürecinden daha farklı işlediðine ve arabuluculuðun dahaesnek olduðuna inanması gerekir. Böyle bir uygulamanın mevcut bulunması halindeuyuşmalıkların yargı önüne gitmeden önce çözülmeye çalışılacaðı ve böylelikleyargının yükünün hafifleyeceði gerçeði göz ardı edilmemelidir.

 

Bu yöntemin uygulamaya konulması ile ihtilaflı kişiler, uzunyıllar sürecek bir dava süreci yerine, var olan uyuşmazlıklarını müzakereederek daha kısa bir sürede çözmeyi deneyeceklerdir. Böylelikle ülkemizde belkide insanlarımız arasında en büyük sorun olan ve de birçok sorunun kaynaðı olaniletişimsizlik ortadan kalkacaktır. Bu yöntem, insanların bir şeyleri dahakolay fark etmelerini saðlayacak ve insanlar tarafından yargı yoluna başvurulmadanda sorunların çözüme kavuşturulabileceði gerçeði daha kolay bir şekildeanlaşılacaktır.

 

Bu yöntemi uygulayan Amerika Birleşik Devletleri’nde,uyuşmazlıkların yaklaşık % 90’ı yargılama öncesinde çözülmektedir. İngiltere’de26 Nisan 1999’da, Lord Woolf Raporu doðrultusunda hazırlanan yeni Hukuk UsulüKuralları’nın öngördüðü reformun bir parçası olarak mahkemeler, mevcutdavaları, yargılamanın başında çözmeye teşvik edilmektedir. Bu yöntemin sunduðufaydaları gören kanun koyucular, yaptıkları yasal düzenlemelerle, giderekarabuluculuk ve diðer alternatif uyuşmazlık çözümü usullerini esas alan birhukuk sistemi oluşturmaya yönelmektedirler.

 

Alternatif uyuşmazlık çözümü ve arabuluculuk ile ihtilaflıtarafların iletişim kurarak soruna çözüm aramaları saðlanacak ve “kazan-kaybet” anlayışı yerine “kazan-kazan” anlayışı benimsenecektir.Yargı yoluna gidildiði durumlarda genel itibariyle kazan-kaybet yönündesonuçlar oluşmakta ve böylelikle kazanan tarafın memnun olacaðı bir sonuçmevcut iken; kaybeden tarafın memnun olmadıðı bir sonuç mevcut olup ihtilaflıkişiler arasındaki iletişim tamamen kopma noktasına gelmektedir. Zamanaçısından olaya bakıldıðında ise bu şekilde işleyen bir süreç ile uyuşmazlıðınsüratle çözülmesi saðlanacaktır. Bu yöntem sayesinde, yargılama harç vemasraflarından tasarruf edilmesi saðlanacak ve bu yöntemin sunduðu gizlilik iletarafların istemediði bilgilerin alenileşmesi de önlenecektir. Arabuluculuk,dava yolundaki duruşmalardan farklı olarak, tarafların uyuşmazlıðın çözümsürecinde ve sonucunda verilecek karar üzerinde tam bir kontrole sahip olmasınısaðlar. Eðer ki, taraflar arabuluculuk süreci sonucunda bir anlaşmayavaramazlarsa, tarafların dava açma hakları saklıdır.   

 

“Geciken adalet,adalet deðildir.” sözü ortadan kaldırılmak isteniyorsa yargının yükühafifletilmeli ve çözüm yolları uygulamaya konulmalıdır. Kadük olan “Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk KanunTasarısı” gündeme alınmalı ve kısa bir zaman içinde uygulamayakonulmalıdır. Birey olarak bizler de, ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkdurumlarında müzakere edebilmeli ve çözümün bir parçası olabilmeliyiz ki, kâðıtüzerine dökülen kanunlar uygulama alanında hayat bulabilsin.

 

 

ETİKETLER :
YORUMCULARIN DİKKATİNE
İmlası bozuk, büyük harfle yazılan, hakaret niteliği taşıyan, argo, küfür ve ırkçı ifadeler içeren yorumlar kesinlikle yayınlanmayacaktır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.

Adınız :
E-Mail :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Diğer yazıları...
Yazılım
Uyumlu Web Tarayıcıları